Het recht van de meest kwetsbare

10 april 2019

Het recht van de meest kwetsbare

Een natuurlijke manier van organiseren. Samenwerking zonder onnodige processen of hiërarchie, gebaseerd op intuïtie en verbinding. Het is de ultieme wens van 21e-eeuwse organisaties en, bovenal, van de moderne werknemer.

Afgelopen week werd me dit wederom bewezen toen in een hip Bredaas koffietentje een vriendin haar beklag tegen me deed. Het begon met de eindeloze controleketting waar ze doorheen moet voordat zij, als marketeer, een post op LinkedIn mag plaatsen. “Snappen ze dan niet dat het actueel moet zijn? Vertrouw de boel gewoon een beetje!” Verzucht ze. Ze is zich terdege bewust dat ze niet alles weet. Dit in tegenstelling tot haar hiërarchische leiding. Autoritair leiderschap dat overal wat van moet vinden en dus, om de bemoeienis te verantwoorden, alles pretendeert te weten.

Wat je vertrouwen geeft zal groeien

Haar frustratie zit niet zozeer in de twintig personen in cc, of de extreem lange wachttijd op goedkeuring van een kort stukje tekst. Ze is er gewoon klaar mee dat ze niet het vertrouwen krijgt dat ze verdient. Het gaat niet om het vertrouwen dat ze alles in één keer goed zal doen – daar gelooft ze zelf immers ook niet in – maar het vertrouwen dat ze er alles aan doet en er gaandeweg wel uit gaat komen. “Geef me een beetje ruimte en ik zal groeien.”

Dit gebrek aan vertrouwen zit bij meer organisaties gigantisch in de weg. Het verstoort de interne creativiteit en bovendien zorgt het er bij werknemers voor dat het elke dag moeilijker wordt om opgeladen en vol goede moed aan de slag te gaan. Leven is leren. Leren is fouten maken. Veel, vaak en veelzijdig. Wanneer die mogelijkheid je ontnomen wordt, wordt letterlijk het leven uit je werk gehaald. Hierdoor sijpelt langzaam maar zeker ook het leven weg uit de organisatie. Bovendien maakt de zucht naar controle je organisatie traag.

Geen nieuwe wetenschap

Al deze dingen zijn geen nieuwe wetenschap. Niet eens van de laatste 10 jaar. Als we naar de decennialange wedloop tussen het kapitalisme en communisme kijken, kunnen we al een tijdje stellen dat vrijheid en eigen verantwoordelijkheid veel doen voor je concurrentiepositie. In zijn boek Sapiens beschrijft Harrari hoe een afvaardiging van het communistische Rusland in Londen een kijkje komt nemen en zich afvraagt wie er verantwoordelijk is voor de productie van al het brood. Dit gaat zo efficiënt, dat willen wij ook! Er gaat een wereld voor ze open wanneer blijkt dat juist het ontbreken van een centraal orgaan de reden voor de hoge productie is.

Kwetsbaarheid maakt sterk

Als we al deze wijsheid al zo lang bij ons hebben. Waarom is het dan zo lastig om dingen los te laten en vrijheid tot leren te creëren? Uiteraard zijn er altijd meerdere redenen aan te duiden maar als ik tot de kern van de zaak probeer te komen, gaat het om kwetsbaarheid en de moed om die te tonen. Wie zich kwetsbaar opstelt, leert het meest, maakt makkelijk verbinding, staat open voor creatieve impulsen en zal bovenal makkelijker ontspannen en gelukkig zijn. Wie zijn kwetsbaarheid durft te tonen hoeft immers geen imago hoog te houden.

Falen is goud

Voor leiderschap betekent dit je open stellen voor nieuwe inzichten vanuit je organisatie, ook al volg je niet altijd precies waar die “gekke millennial” het over heeft. Het betekent ook vertrouwen op het lerend vermogen van je organisatie. Vertrouw dat fouten niet fataal zijn, maar juist nodig als je wilt groeien. Dat onbekende dingen leuke, nieuwe en onverwachte resultaten op kunnen leveren. Anderzijds betekent het voor de junior of medior dat je nieuwsgierig durft te zijn naar waarom de dingen lopen zoals ze lopen. Durf te vragen. Durf op basis van gecreëerd begrip suggesties te doen en jouw visie te delen, ook al is die niet perfect. Ga in gesprek met experts en spreek uit wat je niet begrijpt. In een open en betrokken gesprek valt voor alle partijen altijd iets te leren.

In de zoektocht naar een meer natuurlijke manier van organiseren heb ik diverse keren Darwin geparafraseerd horen worden. Het recht van de sterkste, slimste, grootste of snelste. Allemaal waar, maar in mijn ogen begint het bij het recht van de meest kwetsbare.

Wil je een keer met mij sparren over het inrichten van je leiderschap of hoe je jezelf en organisatie kwetsbaarder kan opstellen? Laten we koffie gaan drinken!

Sebastiaan Vlamings

Sebastiaan Vlamings

06-13892961