Blockchain: overschatte hype of zinvolle technologie?

3 mei 2017

Blockchain bevindt zich op de top van de Gartner hype cycle. Iedereen heeft het erover, maar slechts weinigen begrijpen de echte impact. Daarom nodigde Qhuba ‘Blockchainiac’ Ivo Luijendijk van Worldline uit om tijdens de Speed Camp een inkijkje te geven in deze technologie.

Worldline is de grootste betaalverwerker van Europa. Ze zijn gespecialiseerd in e-payment dienstverlening voor retailers (iDeal, PIN, contactloos betalen) en interbancaire dienstverlening. Daarnaast focussen ze zich met diensten op het gebied van mobility en e-transactional services op de digitale transformatie van het betalingsverkeer. Vanuit die hoedanigheid houdt het bedrijf zich uiteraard ook bezig met Bitcoin en de achterliggende technologie Blockchain.

Gedistribueerd vertrouwen

Bitcoin is een toepassing van Blockchain. “Bitcoin is ontstaan in 2008, vlak na het uitbreken van de bankencrisis, als antwoord op de vraag hoe we weer vertrouwen konden krijgen in het financiële systeem. Want kun je de bank als middleman nog wel vertrouwen?”, zegt Ivo. “Het idee is simpel: zorg ervoor dat iedereen transparant ziet wat er gebeurt. Dat gebeurt door een gedistribueerd grootboek. Iedere computer in het Bitcoin netwerk heeft exact dezelfde kopie van het grootboek. De transacties zelf zijn anoniem, maar ze zijn wel volledig transparant.” Het grote voordeel van de Bitcoin en het achterliggende systeem Blockchain is dat het veel efficiënter werkt dan het bancaire systeem. Transacties zijn wel een factor 100 goedkoper en ze worden vrijwel real-time afgehandeld. Bovendien is de kans op fraude nihil omdat dit meteen aan het licht komt bij de controle van de transactie. De volledige geschiedenis is immers transparant.

Risico’s van Bitcoin

Vanwege deze voordelen werd de Bitcoin al snel op grote schaal omarmd, maar er blijken toch ook risico’s te zitten aan het systeem. Zo kon het bedrijf Silk Road vanwege de anonimiteit van de transacties rustig een drugs- en wapenhandel runnen op het internet. En de Japanse website MT.Gox besloot om zijn klanten onder onduidelijke voorwaarden Bitcoin-dienstverlening aan te bieden. Nadat MT.Gox plotseling van de aardbodem verdween, bleek dat de Bitcoins nooit op een persoonlijke rekening van deze klanten hadden gestaan, maar altijd eigendom waren gebleven van het bedrijf. Deze mensen waren hun geld dus kwijt. Ivo: “Deze dingen gebeuren omdat er geen regulering is, maar wel anonimiteit. Daar ligt een belangrijk risico van Bitcoin.”

Alle waardemiddelen, ook huizen, hypotheken

De Bitcoin is een toepassing van Blockchain in de financiële wereld, maar het idee is toepasbaar op alle waardemiddelen die je wilt overdragen aan een ander. Denk bijvoorbeeld aan de eigendomsakte van een huis, een hypotheekakte of iets simpels als een onderhoudsboekje van een auto. Doordat de informatie digitaal is opgeslagen bij alle deelnemers aan de Blockchain kan niemand met de data frauderen en maak je een controlerende instantie of middleman overbodig.

Onderhoudsboekje auto in een Blockchain

Er zijn verschillende technologieën om Blockchains te bouwen. De bekendste is Hyperledger, die veel in de bancaire wereld wordt toegepast. Andere zijn bijvoorbeeld Ripple en Ethereum. “Welke technologie zich het meest leent hangt volledig af van de toepassing. Wij hebben bijvoorbeeld voor Renault een Blockchain gebouwd om de geschiedenis van een auto vast te leggen, zeg maar een digitaal onderhoudsboekje. Klanten die een tweedehands Renault kopen kunnen in een app het kenteken invoeren en zien de informatie. Dit is een klein, gesloten systeem en gebruikt daarom andere technologie dan het hele grote en volledig open Bitcoin-netwerk”, legt Ivo uit. Die grote open netwerken hebben een belangrijk nadeel dat hij niet onopgemerkt wil laten: ze vreten stroom. Ivo laat een foto van een datacenter zien: “Je hebt heel veel hardware nodig om een block in een blockchain te minen. Dat komt doordat er voortdurend een onderlinge competitie is tussen alle deelnemers in het netwerk wie een transactie mag uitvoeren. Je wint een block als je als eerste een heel complexe wiskundige som oplost. Voor het oplossen van die sommen heb je rekenkracht nodig. Het Bitcoin-netwerk gebruikt momenteel ongeveer net zoveel energie als Noord-Ierland.”

Nog veel leren

Alle voor- en nadelen afwegende is Ivo’s conclusie: “Je bant het risico op fraude uit, maar er zijn nieuwe risico’s voor in de plaats gekomen. Bij sommige technologieën is de schaalbaarheid nog een probleem. Het is dus zeker nog niet uitontwikkeld. Maar tegelijkertijd is het zeker ook een interessante technologie om nu al ervaring mee op te doen.” Neem voor meer informatie of de volgende Speedcamp contact met ons op.