Cultuur is sleutel tot succes voor radicale digitale transformatie

13 juli 2017

Gevestigde bedrijven die soms al vijftig tot honderd jaar bestaan, worstelen met de digitale transformatie. Bijna dagelijks is te lezen in de krant hoe bekende merken het loodje leggen. Nieuwe toetreders zetten hele bedrijfstakken op hun kop met disruptieve business- en verdienmodellen. Qhuba adviseert ondernemingen momenteel al bij de uitvoering van hun businessstrategie, maar staat ook open voor digitale partnerships. Zo kwam Qhuba in contact met Frank Leevendig, die een veelbelovend model ontwikkelde voor radicale digitale transformaties. Er ontstond een mooie samenwerking, geboren uit een gezamenlijke passie voor ondernemerschap.

“De bedreiging door disruptie komt echt niet alleen vanuit Silicon Valley. Start-ups worden tegenwoordig net zo makkelijk in Eindhoven, Delft of Tel Aviv opgericht”, zo vertelt Frank Leevendig, die zijn baan bij Cognizant op heeft gezegd om weer zelfstandig adviseur te worden. Radicale digitale transformatie is volgens Frank de enige oplossing voor bedrijven om te overleven. Cultuur is hierbij de sleutel tot succes. “Bestuurders in de boardroom maken zich terecht zorgen om partijen die zomaar het bestaande businessmodel ter discussie durven te stellen. De noodzaak voor radicale digitale transformatie blijft desondanks vaak hangen in de taboesfeer vanwege de enorme impact hiervan op de organisatie. En als er wel over wordt gesproken, wordt de noodzaak vaak gebagatelliseerd. Bestaande bedrijven die worden aangevallen moeten een radicale tegenactie bedenken, anders komen hun bestaansrecht en marktaandeel in gevaar. De aanval is de beste verdediging. Om bestaande ondernemingen weerbaarder te maken, heb ik daarom mijn methodiek voor radicale digitale transformatie ontwikkeld. Samen met een grote Nederlandse verzekeraar is het model al eens gevalideerd.”

Holistische aanpak

Om de samenhang tussen alle verschillende onderdelen van de digitale transformatie helder te maken, heeft Qhuba zelf de SCOPE-aanpak geïntroduceerd. SCOPE staat voor Strategy, Context , Organization, Planning en Execution. Wat het SCOPE-model duidelijk laat zien, is dat business en IT heel nauw met elkaar samenhangen. Leevendig sluit hier met zijn radicale, holistische aanpak en oog voor cultuuraspecten perfect op aan.

Digitaal zenuwstelsel

Bedrijven die willen overleven zullen zich volgens Leevendig moeten verdiepen in de cultuur en de principes die start-ups al behendig toepassen zoals ‘Think like an architect’, ‘Work hard, play hard’, ‘Privacy by design’ of ‘Think like a hacker’. Succesvolle bedrijven zoals Amazon en Google beschikken daarnaast over een ‘digitaal zenuwstelsel’. De internetshop van Amazon bijvoorbeeld is tegenwoordig via sensoren realtime gekoppeld aan de barometerstanden in verschillende landen. Flexibel inspelen op klantwensen en nieuwe businessmodellen bedenken is geen overbodige luxe. Zo maakt TomTom tegenwoordig ook smart watches. Hoewel het plaatje voor het model van radicale digitale transformatie er best nog wel ingewikkeld uitziet, zijn de beïnvloedingsfactoren eenvoudig samen te vatten in 12 P’s. “Iedereen kent de vier P’s uit de marketing. In mijn methodiek heb ik dat uitgebreid naar 12 P’s.” Tegenwoordig zijn holistische factoren als Passie, Professionalisme, Partnering (met start-ups), Patenten, Pecunia, People, Plannen en Processen allemaal van belang om de klantervaring centraal te stellen.”

Pot met goud

Aan het eind van de regenboog staat de pot met goud, luidt het gezegde. Toch komt de digitale transformatie bedrijven niet zomaar aanwaaien, aldus Leevendig. Hij schetst een traject dat tussen de 18 en 36 maanden in beslag kan nemen. Het begint met de analyses van de huidige orderportefeuille en de klachtendatabase. Klachten zijn gratis adviezen voor bestuurders. De online shop voor wielrenners Futurumshop bijvoorbeeld toont standaard alle vragen en klachten op de website, ook als deze behoorlijk negatief zijn. Dat straalt kracht uit. Na de analyses worden de bestaande unique selling points (USP’s) kritisch tegen het licht gehouden en met de directie besproken. Bij twijfel zul je moeten toetsen of klanten wel dezelfde USP’s ervaren. Alles is immers perceptie. Vervolgens kun je aan de slag met de customer journeys.

Cultuurtypen

Centraal in het concept van Leevendig staat het OCAI-model van de Amerikaanse hoogleraren Kim Cameron en Robert Quinn. OCAI staat voor Organizational Cultural Assessment Instrument (OCAI). Het instrument meet niet alleen de huidige maar ook de gewenste bedrijfscultuur. Het legt het fundament voor de infrastructuur en bepaalt daarmee indirect ook de uitstraling van je digitale middelen waaronder de apps voor de klant. OCAI wordt door meer dan 10.000 organisaties wereldwijd gebruikt. Het model beschrijft vier cultuurtypes die historisch gezien je overlevingskansen bepalen. Iedere bedrijfscultuur vraagt om een ander type leiders, maar ook een andere vorm van klantbediening. Hoe meer cultuur, leiderschap, competenties en andere elementen met elkaar in lijn zijn, hoe effectiever en succesvoller een organisatie. En hoe kleiner de kans op falen. Een externe adviseur kan helpen bij het kiezen voor de juiste strategische richting en de vervolgstappen die gezet moeten worden. Leevendig is in dit verband enthousiast over de profilering en werkzaamheden van Qhuba als ‘The Digital Strategy Execution Company’. “Dit raakt de kern waar bedrijven mee bezig zijn.”

API-economie

Als de ‘cultuurkwestie’ eenmaal is bepaald, kan via de methodiek een doorvertaling gemaakt worden naar een blauwdruk voor het digitale zenuwstelsel. Het eindresultaat is een zogenoemde ‘disruptieve digital roadmap’, waarmee de onderneming haar unieke waardepropositie in de markt veilig stelt. In die roadmap zitten ondermeer een ‘minimal viable product’ en nieuwe features op basis van klantenwensen (’customer first’), geoptimaliseerd volgens het OCAI model. Na bepaling van de roadmap lijkt de executie misschien een peulenschil, want ondernemingen kunnen tegenwoordig immers beschikken over een Scrum-aanpak, co-creatie, design thinking en andere handige managementinstrumenten. Toch signaleert Leevendig nog wel een belangrijk aandachtspunt. “We leven binnenkort in een API-economie. Binnen zo’n open netwerk van digitale diensten luistert security nauw. Het voldoen aan PCI DSS (Payment Card Industry Data Security Standard) en GDPR (General Data Protection Regulation), inclusief encryptie, is bittere noodzaak. Een app van twee ton die data lekt, is weggegooid geld.”

Heeft Leevendig nog enkele tips?

“Denk niet in silo’s, maar redeneer altijd vanuit de customer journey. Probeer jezelf opnieuw uit te vinden en wees niet bang voor kannibalisering van je bestaande omzet. Durf te experimenteren met de missie van het bedrijf. Het klakkeloos kopiëren van succesformules is vaak ineffectief. Als een concept zoals WhatsApp zich eenmaal heeft genesteld binnen de gebruikersgroepen, is het lastig om je daar nog tussen te wringen. Vodafone’s en KPN’s eigen varianten op WhatsApp mislukten hopeloos. Ze kwamen te laat. Tot slot: de radicale digitale transformatie raakt direct je toekomstige verdiencapaciteit. Schakel daarom een specialist in. Strategie en technologie zijn sterker dan ooit met elkaar verbonden, en de meeste organisaties zijn daar nog niet op ingericht. Qhuba is specialist in strategie-executie en digitale transformatie.” Inmiddels staat Frank Leevendig op scherp om samen met de consultants van Qhuba te onderzoeken in hoeverre het model van zijn bedrijf kan worden toegepast bij de advisering van Qhuba-klanten. Hij verheugt zich dan ook op de samenwerking. Ook in de universitaire wereld bestaat belangstelling. Zo heeft een bekende business universiteit reeds interesse getoond in het model.

Wil je weten hoe je zelf de digitale transformatie in goede banen leidt? Download dan de whitepaper Regie cruciaal voor succes digitale transformatie of neem contact met ons op.

Auteur

Frank Leevendig Frank.Leevendig@qhuba.com - 06-11197581 - LinkedIn

Whitepaper