SCOPE Model

Het SCOPE Model voor Digitale Transformatie

De term digitale transformatie is hot en wordt door consultants en IT-leveranciers te pas en te onpas gebruikt, vaak voor oplossingen die slechts deelprocessen automatiseren, met als doel het besparen van kosten. Digitale Transformatie gaat wat ons betreft niet alleen over verregaande of slimmere automatisering, maar ook over het nemen van betere beslissingen met behulp van data, het transformeren van business modellen, het veranderen van bedrijfsculturen en over innovatie.

Wie de digitale transformatie aanvliegt vanuit deze brede blik, zal betere doelstellingen kunnen formuleren en prioriteiten kunnen stellen. Dit vertaalt zich in een effectievere aanpak op alle fronten, van het ontwikkelen van een businessmodel, governance, bedrijfsprocessen en IT-strategie, tot het invulling geven aan de enterprise architectuur, applicaties, infrastructuur, datamanagement en organisatie.

SCOPE model maakt samenhang helder

 Bij Qhuba geloven we in vijf stappen, die niet alleen heel logisch zijn, maar universeel belangrijk om elk business idee succesvol tot uiting te brengen. Deze aanpak hebben we het SCOPE model genoemd. SCOPE is een acroniem waar elke letter staat voor een fase in het proces van strategie en executie:

Strategie – Context – Organisatie – Porfolio – Executie

De letters geven de thema’s weer waar per fase de focus op ligt en waar rekening mee gehouden moet worden. De volgorde kan per organisatie nog wel eens verschillen en uiteraard doen de woorden an sich geen recht aan de complexiteit waar organisaties tegen aan lopen. Maar door SCOPE als overkoepelende paraplu te gebruiken wordt de samenhang tussen alle verschillende onderdelen van de digitale transformatie in één klap helder.

In grote lijnen komt deze aanpak neer op wat IT’ers wel kennen als Plan – Build – Run, met als grootste verschil dat de SCOPE-methode meer oog heeft voor de samenhang tussen de verschillende bedrijfsonderdelen, stakeholders en externe invloeden. Wat het SCOPE-model duidelijk laat zien, is dat business en IT heel nauw met elkaar samenhangen. Demand-Supply modellen, die “alignment” behoeven, stammen uit de tijd van automatisering. Voor Digitale Transformatie is volledige convergentie van IT en de rest van het bedrijf noodzakelijk

Wat houden de verschillende stappen van het SCOPE Model in?

Strategie: Definieer het ‘waarom’

Alleen een CEO kan aan de organisatie duidelijk maken dat er noodzaak is voor een digitale transformatie, bepalen wat de scope en richting ervan wordt en de traagheid van de organisatie overkomen. Hopelijk helpt dit sommige CEO’s realiseren dat zij niet langer een oogje kunnen dichtknijpen en alles met betrekking tot digitalisatie maar aan de CIO over laten.

Om de urgentie tot digitalisatie te bepalen moet juist het management kritische vragen over de strategie van de organisatie beantwoorden, Waarom, Hoe en Wat? Pas dan kan de route naar een digitale toekomst goed worden ingezet. Uiteraard is het wel belangrijk om rekening te houden met de mate van digitale verzadigdheid in de markt. Hoe hoger de verzadigdheid, des te dringender de behoefte aan verandering. Eenmaal voorbij het kantelpunt, zullen alleen bedrijven die hun volledige bedrijfsmodel herzien overleven.

Context: Begrijp de context (risico’s, compliance) en restricties.  

In de volgende stap, context, wordt gekeken naar omstandigheden buiten de organisatie. Naar politieke, economische, technologische, juridische of omgevingsfactoren. Al deze factoren moeten meegenomen worden in het creëren, evalueren en implementeren van een strategie. Maar ook interne omstandigheden en beperkingen spelen een belangrijke rol. Denk hierbij aan het beschikbare budget voor investeringen, de interne kennis en mogelijkheden en substrategieën van de verschillende afdelingen binnen de organisatie zoals product ontwikkeling, marketing, sales, HR of IT.

Organisatie: Vergeet niet je mensen mee te nemen

Voordat je überhaupt gaat proberen om grote veranderingen door te voeren is het belangrijk om de organisatie, mogelijkheden en motivatie te begrijpen. Dit digitale tijdperk vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden. Organisaties die succesvol willen zijn in hun vakgebied en daaruit volgende ecosystemen moeten hun functies en processen op orde krijgen voor dit nieuwe tijdperk.

Wat voor type organisatie heeft een bedrijf nodig om succesvol te zijn in deze digitale wereld? In deze fase wordt het concept “digitale organisatie” uitgewerkt, inclusief de mogelijkheden of noodzaak voor multifunctionele teams, het feit dat ook de grootste en bekendste organisaties op zoek zijn naar digital natives en de uitdaging van het managen van partners en het netwerk. De cultuurverandering die plaats gaat vinden is soms het gevolg van de nieuwe manier van werken en de jonge mensen die binnen komen, maar vaak ook een voorwaarde voor succes. In dat laatste geval kan het nodig zijn om de verandering bewust tot stand te brengen. Dit is niet altijd een eenvoudige opgave, en vereist interventies van ervaren veranderaars.

Portfolio: Maak een helder overzicht

In deze fase wordt het ‘wat’ en ‘wanneer’ gedefinieerd. Hoe krijg je IT in topvorm zodat ze nieuwe uitdagingen van digitalisering het hoofd kunnen bieden? Welke technologie is beschikbaar om de enorme hoeveelheden data te analyseren? Dit is het moment om te kijken naar two-speed IT, big data en advanced analytics, cyber security en embedded software. In de meeste industrieën die direct te maken hebben met de eind klant hebben digitale maatregelen vooral geleid tot meer sales en marketing kanalen – online, mobiele apparaten, social media, chatfuncties, etc.

Eens te meer een goed voorbeeld van het feit dat de meeste organisaties niet volledig beseffen wat een digitale transformatie betekent. Ze zien alleen het topje van de ijsberg. Een geïntegreerd portfolio van business en technologische initiatieven helpt bij het voorbereiden op een succesvolle digitale toekomst. Dat topje van de ijsberg is meestal de digitale interactie met klanten, en dat kan een uitstekend begin zijn van een digitale omwenteling van het hele bedrijf. Extern en intern. Technologisch en organisatorisch.

Executie: Ga daadwerkelijk aan de slag en stuur bij

 In de executie fase draait het onder andere om de volgende punten:

– Snelle implementatie: Een onderdeel wat over het algemeen enorm onderschat wordt. Er is ook meer dan voldoende bewijs dat de meeste organisaties moeite hebben met het vertalen van hun strategie naar realiteit. Zoals een oud gezegde luidt: “strategie is drie keer zo moeilijk te implementeren dan om te bedenken.”

– Opvoeren: De tijd waarin de organisatie zich klaar moet maken voor digitalisering en transformatie van theorie naar praktijk. Dit is het punt waar veel bedrijven de mist in gaan, ze onderschatten het gat tussen operationele geschiktheid en transformatie geschiktheid.

– Opschalen: Maak van IT je competitievoordeel door nauw samen te werken met start-ups, snelheid als uitgangsprincipe te nemen en de gehele organisatie te digitaliseren. Ook alle management lagen moeten digitaal bekwaam zijn, zowel de board en raad van toezichthouders als de tweede managementlaag.

– Evaluatie: De strategie en implementatie ervan moeten continu gemonitord en bijgestuurd worden. Uiteraard wel onderbouwd met interne en externe data, met een constante blik naar buiten waar de omgeving en context voortdurend veranderen.

Middencirkel SCOPE model

In het midden van het SCOPE model vind je templates voor communicatie. Bestaande uit:

– de Business Blueprint beschrijft de succesfactoren. De bouwstenen achter het oorspronkelijke idee van de organisatie: de waarden en visie, de woorden die de organisatie gebruikt en de X-factor die je onderscheidt van de concurrent.

– De Strategy Map die de waardecreërende activiteiten beschrijft aan de hand van oorzaak-gevolg verbanden, gegroepeerd per succesfactor.

– de Scorecard die de doelen weergeeft per activiteit en per succesfactor. En eventueel via een dashboard laat zien hoe het met die doelen staat.

– het IT Control Framework, dat continu inzicht biedt of IT nog aansluit bij de businessbehoeften.

Als klant van Qhuba heb je zelf wel wat te kiezen natuurlijk, zie het SCOPE model dan ook als een buffet; je passeert alle verschillende stappen, maar wat de organisatie nodig heeft qua processen, methodes of templates bepaal je zelf afhankelijk van je wensen en eetlust. De cirkel kan ook uitgebreid worden met sub cirkels voor de substrategieën.

Pas wanneer alle bovenstaande stappen goed worden uitgevoerd, zullen Digitale Transformatie en Digitale Strategie Executie niet langer buzzwoorden uit wetenschappelijke artikelen zijn, maar daadwerkelijke realiteit van succesvolle organisaties.

Auteur

Wouter Hasekamp Wouter.Hasekamp@qhuba.com - 06-46338864 - LinkedIn